خبرگزاری فارس: دبیر حزب موتلفه اسلامی نهبندان گفت: کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران است.
احمد بصیریپور امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در نهبندان با اشاره به ماجراهای بعد از پیروزی نهضت ملی تصریح کرد: با پیروزی نهضت ملی شدن صنعت نفت در جریانات قیام ۳۰ تیر سال ۳۱ و روی کار آمدن مجدد دکتر مصدق، نهضت به اوج اقتدار خود رسید و در نخستین روز پیروزی دادگاه لاهه رای خود را به نفع مردم ایران صادر کرد و مجلس شورای ملی روز ۳۰ تیر را به عنوان روز قیام مقدس اعلام و قوامالسلطنه را به دلیل کشتار مردم و قیام مسلحانه علیه ملت ایران، مفسد فیالارض شناخت و تمام اموال وی را مشمول مصادره دانست.
* گامهای اشتباه دکتر مصدق
دبیر حزب موتلفه اسلامی نهبندان اضافه کرد: مصدق در نخستین گام اشتباه خود پس از رسیدن به قدرت، سرلشکر وثوق (فرمانده ژاندارمری زمان قوامالسلطنه) را که در جریان قیام دست به کشتار مردم زده بود، به عنوان کفیل وزارت دفاع منصوب کرد.
بصیریپور گفت: همچنین مصدق در ادامه اشتباهات خود مرتضیقلیخان بیات (سهامالسلطنه) را به سمت مدیرعامل و رضا فلاح را به عنوان میر پالایش در شرکت نفت منصوب کرد که این دو شخص به جاسوسی برای انگلستان شهرت داشتند.
وی افزود: به سبب انتصابات نادرست حسین مکی و نمایندگان عضو هیئت شرکت نفت با اعتراض به این تصمیمات مصدق، استعفا دادند و در پی آن دکتر مصدق افراد دیگری را به مدیریت امور نفت برگزید اما مرتضیقلیخان بیات و رضا فلاح را در مسئولیتهایشان ابقا کرد.
بصیریپور تصریح کرد: از طرفی قوامالسلطنه به دلیل مصوبه مجلس شورای ملی در تعقیب و باید مجازات میشد که علیرغم دسترسی به وی، هیچ مجازات و اقدامی انجا نشد که این امر زمینهساز جرات یافتن دیگران در فعالیت علیه مصدق و اعتراض دیگر رهبران و سیاسیون نهضت شد.
* گسترش اختلافات
دبیر حزب موتلفه اسلامی نهبندان با بیان اینکه در کنار تبلیغات زهرآگین، سیاستهای دکتر مصدق نیز در راستای تمرکز بخشیدن به قدرت خویش و اعمال محدودیت در حوزههای دخالت آیتالله کاشانی و نیروهای مذهبی و نفی حضور آنان سبب شد که وی در میان مجموعههایی از مشکلات و گرفتاریها تنها بماند، گفت: اختلافات دکتر مصدق و آیتالله کاشانی در مسائلی نظیر اجرای پارهای از احکام شرعی در مورد منع فروش مشروبات الکی، لایحه اختیارات دکتر، چگونگی تنظیم قرادادها جدید نفت و نوع عزل و نصبها، سبب بروز شکاف و اختلافاتی بزرگ و عمیقی میان رهبران و نمایندگان طرفدار آنها شد و اتهامات و تبلیغات سیاسی علیه یکدیگر آغاز و پیگرفته شد.
وی اضافه کرد: همچنین با تشکیل جلسات متعدد آشتیکنان که بین آنان برگزار شد در نهایت به دلیل عدم درایت و درک انقلابی و گذشت متقابل، راه اختلاف بار دیگر در پیش گرفته شد.
* دیپلماسی کودتایی آمریکا
دبیر حزب موتلفه اسلامی نهبندان گفت: در کنار این اختلافات داخلی، سیاستهای کشورهای آمریکا و انگلستان در مسیر کودتا علیه دکتر مصدق و نهضت ملی نفت به طور جدی پیریزی شد و دکتر مصدق در ملاقات با لویهندرسن (سفیر آمریکا) نسبت به حمایت این کشور از انگلستان و عمل نکردن به وعدهایش، وی را سرزنش کرد.
بصیریپور با بیان اینکه در سوم خرداد ماه سال ۱۳۳۲ جان فاستر دالس (وزیر خارجه آمریکا) خبر از وقوع تحولاتی عظیم و مهم در منطقه خاورمیانه داد، تاکید کرد: در اواخر خرداد همین سال ژنرال آیزنهاور در قبال درخواست کمک دولت ایران اعلام کرد که چون دولت ایران توانایی فروش نفت خود را دارد دولت آمریکا هیچگونه کمک مالی به ایران نمیکند و افزون بر این تا رضایت دولت انگلستان جلب نشود کشور آمریکا از خرید نفت ایران خودداری میکند و با وجود این، ما به سختی و موقعیت دشوار ایران آگاه هستیم و امید داریم تا وضع ایران بدتر نشده دولت ایران نظرات انگلستان را بپذیرد.
وی اظهار داشت: ولی با وجود این، دکتر مصدق در نامهای به آیزنهاور از مواضع آمریکا در قبال ایران ابراز نارضایتی کرد و خواهان افزایش کمکهای اقتصادی آن کشور به ایران شد و در پی آن آیزنهاور به مصدق پاسخ رد داد و از مصدق خواست تا فرصت باقیمانده اقداماتی به منظور جلوگیری از بدتر شدن وضعیت به عمل آورد.
بصیریپور یادآور شد: در ۲۷ تیرماه سال ۱۳۳۲ تعداد ۵۳ نفر از کارکنان اداره اصل چهار و سفارت آمریکا، تهران را ترک کردند و در کنار آن مقادیری سلاح برای کودتای مخفیانه و به عنوان کمک انساندوستانه اصل چهار وارد کشور شد.
*نقش عوامل داخلی در جریان کودتا
دبیر حزب موتلفه اسلامی نهبندان گفت: فضای سیاسی و اختلافات گسترده میان رهبران نهضت سبب شد که سرلشکر فضلالله زاهدی که سابقه طولانی در خونریزی و بیرحمی نسبت به مردم و شورشیهای داخلی داشت و در دولت مصدق نیز مدتی عهده دار سمت وزارت کشور بود، پس از برکناری، به یک نظامی مدعی نخستوزیری و محور مخالفان دکتر مصدق تبدیل شود.
بصیریپور با بیان اینکه در روز ۲۷ مردادماه سال ۱۳۳۲ آیتالله کاشانی طی نامهای به دکتر مصدق وی را از شرایط و اقدامات جدیدی که کودتاچیان تدارک و پیشبینی کرده بودند، آگاه ساخت و از دکتر مصدق خواست که با همکاری با او تصمیمات و اقدامات لازم را برای جلوگیری از کودتا تدراک ببیند، اضافه کرد: دکتر مصدق در پاسخ به نامه آیتالله کاشانی وی را از دخالت در حوادث آینده منع کرد و حتی اعلام حمایت وی را لازم ندانست.
وی در ارتباط با با کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ آمریکا برای باز گرداندن محمد رضا شاه به ایران به خبرنگار فارس گفت: نقش سازمان اطلاعاتی مرکزی آمریکا(سیا) برای این کودتا طراحی گسترده، تامین امکانات، حمایتهای مالی، و بهرهگیری از شبکههای جاسوسی انگلیسی بود که سرانجام موفق به عملی شدن این اقدامات شد.
دبیر حزب موتلفه اسلامی نهبندان با بیان اینکه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا قبل از کودتا سعی در تضعیف موقعیت و جایگاه دکتر مصدق داشت، تصریح کرد: آمریکا با راهاندازی تبلیغات و شعارهایی مبنی بر برکناری مصدق و انتخاب سرلشکر زاهدی تلاش برای وارد صحنه کردن گروههای اوباش را میکرد و با ایجاد و ساماندهی هرج و مرجهای بیشتر در تهران، بسترهای لازم کودتا را انجام دادند.
بصیریپور یادآور شد: با شکست طرح نخست کودتا و استفاده از ارتش که با برنامه آمریکاییها همخوانی داشته است، مرحله دوم کودتا در ۲۸ مرداد توسط شاپورجی و عوامل انگلیسی و حمایت آمریکاییها به اجرا گذاشته شد.
دبیر حزب موتلفه اسلامی نهبندان در مورد مراحل طراحی عملیات اجرایی کودتای ۲۸ مرداد ماه اظهار داشت: بنا بود از نقاط مختلف شهر جمعیتهایی تشکیل و تعداد تقریبی هر توده جمعیتی و رهبر هر گروه معلوم باشد و هر یک از از تودههای جمعیتی در مسیرهای تعیین شده به مرکز شهر حرکت و همزمان به مقصد محل خیابان شاه- نادری برسند و باشگاههای ورزشی نظیر باشگاه تاج نیز به حرکت در آیند، شعار تمامی افراد سلطنت محمدرضا شاه باشد، افراد گارد جاویدان به جمعیت بپیوندند، خانه دکتر مصدق و وی را دستگیر کنند و دستگیری دکتر مصدق از رادیو اعلام و زاهدی با تانک به نخست وزیری برود و از شاه دعوت بازگشت کند.
بصیریپور افزود: واحدهای نظامی طرفدار دکتر مصدق نیز دخالتی در خنثیسازی کودتا انجام ندادند و بدین ترتیب کودتا پیروز و سرلشکر زاهدی به نخست وزیری رسید و محمدرضا پهلوی به کشور بازگشت.
وی ادامه داد: بعد از تسلیم دکتر مصدق، کرمیت روزولت با شاه پهلوی ملاقات کرد و شاه ضمن تشکر از وی گفت که من تاج و تختم را از برکت خداوند، ملتم و ارتشم و شما دارم و هرگاه فاطمی را به خاطر سرنگونی مجسمههای من و پدرم پیدا کنم، بدون تردید اعدامش میکنم.
